Türkiye'nin En Büyük Şelalesi ve Dünyanın En Yüksek Şelalesi

Şelaleler, akarsuların yüksek bir noktadan aşağıya dökülmesiyle oluşan etkileyici doğa oluşumlarıdır. Ancak “en büyük şelale” ifadesi tek bir ölçüte dayanmaz. Şelaleler yükseklik, genişlik, debi, toplam düşüş ve tek parça düşüş gibi farklı özelliklere göre sıralanabilir.

Türkiye’de “en büyük şelale” denildiğinde en sık anılan doğal oluşumlardan biri Erzurum’daki Tortum Şelalesi’dir. Dünyanın en yüksek kara şelalesi olarak kabul edilen Angel Falls ise Venezuela’da bulunur.

Türkiye'nin En Büyük Şelalesi Hangisidir?

Türkiye’nin en büyük şelalesi için farklı ölçütlere göre farklı cevaplar verilebilir. Yüksekliği, genişliği ve oluşturduğu görsel etki nedeniyle Tortum Şelalesi bu unvanla en sık ilişkilendirilen şelalelerden biridir.

Tortum Şelalesi yaklaşık 48 metre yüksekliğe ve 21 metre genişliğe sahiptir. Tortum Gölü’nden çıkan suların heyelan kütlesini aşarak aşağıya dökülmesiyle oluşmuştur.

Türkiye’nin en yüksek şelalesi, debisi en fazla olan şelalesi veya kesintisiz düşüşü en uzun şelalesi için kullanılan ölçütler değişebildiğinden Tortum’u bütün kategorilerde kesin biçimde birinci ilan etmek doğru olmayabilir.

Tortum Şelalesi Nerede?

Tortum Şelalesi, Erzurum’un Uzundere ilçesi sınırlarında bulunur. Tortum Gölü’nün kuzey kesimindeki suların yüksekten dökülmesiyle oluşur.

Bölge, Erzurum ile Artvin arasındaki doğal ve kültürel gezi rotalarından biri üzerinde yer alır. Şelaleye kara yoluyla ulaşılabilir ve çevresinde manzara izleme alanları bulunur.

Tortum Şelalesi Nasıl Oluşmuştur?

Tortum Gölü’nün, yaklaşık 18. yüzyılda meydana gelen büyük bir heyelan sonucunda vadinin kapanmasıyla oluştuğu kabul edilmektedir. Göl suları heyelan kütlesinin üzerinden aşarak Tortum Şelalesi’ni meydana getirmiştir.

Bu oluşum, Tortum Şelalesi’ni yalnızca görsel açıdan değil, jeolojik bakımdan da önemli hâle getirir.

Tortum Şelalesi'ne Ne Zaman Gidilir?

Şelalenin görünümü ve su miktarı mevsime, yağışlara ve su yönetimine göre değişebilir. İlkbaharda karların erimesiyle daha güçlü bir akış görülebilir.

Yaz aylarında hava koşulları gezi için daha uygun olabilir ancak su miktarı ilkbahara göre azalabilir. Fotoğraf çekmek isteyen ziyaretçiler, güneşin şelale üzerindeki konumunu dikkate alarak sabah veya öğleden sonra saatlerini tercih edebilir.

Kış aylarında bölgede kar ve buzlanma görülebileceğinden yol durumu kontrol edilmelidir.

Tortum Şelalesi Çevresinde Neler Yapılır?

Şelale çevresindeki seyir noktalarından manzara izlenebilir ve fotoğraf çekilebilir. Merdivenli alanlarda zeminin ıslak ve kaygan olabileceği unutulmamalıdır.

Uzundere çevresindeki göller, vadiler, tarihî yapılar ve doğa sporları alanları da gezi programına eklenebilir. Tortum Gölü, Yedigöller ve Öşvank Kilisesi bölgenin öne çıkan noktaları arasındadır.

Dünyanın En Yüksek Şelalesi Hangisidir?

Dünyanın en yüksek kara şelalesi, Venezuela’daki Angel Falls’tur. Yerel adı Kerepakupai Merú olan şelalenin toplam yüksekliği 979 metre, en uzun kesintisiz düşüşü ise yaklaşık 807 metredir.

Angel Falls, Venezuela’nın Canaima Millî Parkı içerisinde, Auyán-tepui isimli masa dağın üzerinden dökülür.

Angel Falls Nerede?

Angel Falls, Venezuela’nın güneydoğusundaki Bolívar eyaletinde bulunan Canaima Millî Parkı sınırları içerisindedir.

Şelale yoğun yağmur ormanları ve dağlık araziyle çevrili olduğu için kara yoluyla doğrudan ulaşım kolay değildir. Ziyaretler çoğunlukla küçük uçaklar ve ardından nehir tekneleriyle düzenlenen turlar aracılığıyla gerçekleştirilir.

Angel Falls Nasıl Oluşmuştur?

Şelale, tepui olarak adlandırılan düz tepeli yüksek bir kaya platosunun kenarından dökülür. Su, çok uzun bir mesafeden düştüğü için özellikle rüzgârlı dönemlerde yere ulaşmadan önce sis ve ince damlacıklara dönüşebilir.

Yağışlı dönemde şelalenin su miktarı artarken kurak dönemde daha ince bir akış görülebilir.

Tortum Şelalesi ve Angel Falls Karşılaştırması

Tortum Şelalesi, Angel Falls kadar yüksek değildir ancak geniş akışı, jeolojik oluşumu ve kolay ulaşılabilen seyir noktalarıyla Türkiye’nin önemli doğal güzelliklerinden biridir.

Türkiye'deki Diğer Ünlü Şelaleler

Düden Şelalesi

Antalya’da bulunan Düden Şelalesi, yukarı ve aşağı Düden olmak üzere farklı ziyaret noktalarına sahiptir. Aşağı Düden’in denize dökülen görünümü dikkat çeker.

Manavgat Şelalesi

Manavgat Şelalesi yüksek olmamasına rağmen genişliği ve güçlü su akışıyla tanınır. Bu nedenle Türkiye’nin debisiyle öne çıkan şelaleleri arasında gösterilir.

Muradiye Şelalesi

Van’ın Muradiye ilçesinde yer alan şelale, özellikle kış aylarında oluşan buzlu görüntüsüyle bilinir.

Kapuzbaşı Şelaleleri

Kayseri’nin Yahyalı ilçesindeki Kapuzbaşı Şelaleleri, kayaların içerisinden çıkan birden fazla güçlü su kaynağından oluşur.

Girlevik Şelalesi

Erzincan’daki Girlevik Şelalesi, çok katmanlı görünümü ve kışın oluşan buz sarkıtlarıyla dikkat çeker.

Şelale Gezisinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Şelale çevrelerinde kayalar ve yürüyüş yolları ıslak olabilir. Kaymaz tabanlı ayakkabı giyilmeli ve güvenlik bariyerlerinin dışına çıkılmamalıdır.

Akarsu yatağına yaklaşırken su seviyesinin ani biçimde değişebileceği unutulmamalıdır. Şiddetli yağış, sel uyarısı veya yoğun buzlanma bulunan günlerde riskli bölgelere girilmemelidir.

Doğal alanlarda çöp bırakılmamalı, bitkilere zarar verilmemeli ve belirlenmiş yürüyüş parkurları kullanılmalıdır.