Ekspertiz, Reasürans ve Riziko Nedir?

Sigorta sektöründe kullanılan ekspertiz, reasürans ve riziko kavramları poliçenin hazırlanmasından hasarın ödenmesine kadar farklı aşamaları ifade eder. Bu kavramları bilmek, sigorta sürecinin nasıl işlediğini anlamayı kolaylaştırır.

Ekspertiz Nedir?

Ekspertiz; sigortalanacak malın, aracın, taşınmazın veya gerçekleşen hasarın uzman kişi tarafından incelenmesi ve raporlanması işlemidir.

Bu işlemi gerçekleştiren yetkili kişiye sigorta eksperi denir. Eksper, hasarın nedenini, kapsamını, onarım maliyetini, hasarlı parçaları ve poliçe teminatlarını değerlendirir.

SEDDK’nın motorlu araç sigortalarına ilişkin düzenlemesinde eksper raporlarının standart içeriklere uygun hazırlanması ve hasar tespitlerinin belirlenen rapor şablonlarına işlenmesi öngörülmektedir.

Ekspertiz Ne Zaman Yapılır?

Ekspertiz iki temel aşamada gerçekleştirilebilir:

Sigorta Öncesi Ekspertiz

Sigorta sözleşmesi kurulmadan önce yapılır. Amaç, sigortalanacak malın mevcut durumunu ve değerini belirlemektir.

Örneğin ikinci el bir araca kasko yapılmadan önce araçtaki mevcut çizikler, göçükler veya değişen parçalar kontrol edilebilir.

Hasar Sonrası Ekspertiz

Sigortalı bir risk gerçekleştikten sonra yapılır. Eksper hasarın poliçe kapsamına girip girmediğini doğrudan karara bağlamaktan ziyade teknik tespit ve değerlendirmelerini rapora aktarır.

Hasar sonrasında şu konular incelenebilir:

• Hasarın meydana geliş şekli
• Hasarlı parçalar
• Onarım yöntemi
• Parça ve işçilik maliyetleri
• Aracın piyasa değeri
• Tam, ağır veya kısmi hasar durumu
• Hasarın daha önce meydana gelip gelmediği

Ekspertiz Raporu Kesin Karar mıdır?

Ekspertiz raporu hasar dosyasındaki önemli teknik delillerden biridir. Ancak sigorta şirketinin teminat değerlendirmesi, poliçe hükümleri ve diğer belgeler de dikkate alınır.

Sigortalı rapora katılmıyorsa gerekçeli itirazda bulunabilir, farklı bir eksper görevlendirilmesini talep edebilir veya şartları oluşmuşsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir.

Reasürans Nedir?

Reasürans, sigorta şirketlerinin üstlendikleri riskin tamamını veya belirli bir bölümünü başka bir sigorta ya da reasürans şirketine devretmesidir. Basit ifadeyle reasürans, sigorta şirketinin sigortasıdır.

SEDDK’nın yayımladığı mesleki standartta reasürans, sigorta şirketinin üzerine aldığı riskin bir kısmını veya tamamını başka bir sigorta ya da reasürans şirketine yeniden sigorta ettirmesi olarak tanımlanmaktadır.

Reasürans Neden Yapılır?

Bir sigorta şirketinin deprem, sel, büyük fabrika yangını veya uçak kazası gibi çok yüksek tutarlı riskleri tek başına üstlenmesi mali açıdan tehlikeli olabilir.

Reasürans sayesinde:

• Büyük riskler farklı şirketler arasında paylaşılır.
• Tek bir hasarın sigorta şirketini mali açıdan sarsması önlenir.
• Şirketin ödeme kapasitesi desteklenir.
• Çok yüksek bedelli projeler sigortalanabilir.
• Afet sonrası çok sayıda hasarın aynı anda ödenmesi kolaylaşır.

Reasürans Sigortalıyı Nasıl Etkiler?

Sigortalının asıl sözleşmesi kendi sigorta şirketiyle yapılır. Hasar meydana geldiğinde sigortalı, normal şartlarda reasürans şirketine değil poliçesini düzenleyen sigorta şirketine başvurur.

Sigorta şirketi tazminatı ödedikten sonra reasürans sözleşmesi kapsamında kendi payına düşen tutarı reasürörden tahsil edebilir.

Riziko Nedir?

Riziko, sigorta sözleşmesiyle güvence altına alınan tehlikenin gerçekleşme ihtimali veya gerçekleşen risk olayıdır.

Kasko sigortasında çarpışma, yanma veya çalınma; konut sigortasında yangın, su baskını veya hırsızlık; sağlık sigortasında hastalık ve tedavi ihtiyacı rizikoya örnek gösterilebilir.

SEDDK’nın sigortacılık meslek standardında risk, sigortalanan kişinin veya mal varlığının karşı karşıya bulunduğu ve sözleşmeyle teminat altına alınan tehlikeler ya da sorumluluklar olarak açıklanmaktadır.

Rizikonun Gerçekleşmesi Ne Demek?

Poliçede güvence altına alınan olayın meydana gelmesine rizikonun gerçekleşmesi denir.

Örneğin:

• Kaskolu aracın çalınması
• Sigortalı konutta yangın çıkması
• Sağlık sigortalısının ameliyat olması
• Nakliyat sırasında ürünlerin zarar görmesi

rizikonun gerçekleşmesine örnektir.

Riziko ile Hasar Aynı Şey midir?

Riziko, tehlikenin veya sigortalı olayın kendisidir. Hasar ise bu olay sonucunda ortaya çıkan ekonomik kayıptır.

Örneğin yangın riziko, yangın sonucunda mobilyaların zarar görmesi ise hasardır.

Ekspertiz, Reasürans ve Riziko Arasındaki İlişki

Sigorta sürecinde öncelikle riziko belirlenir ve poliçeyle teminat altına alınır. Sigorta şirketi üstlendiği riskin bir bölümünü reasürans yoluyla başka bir şirkete devredebilir.

Riziko gerçekleştiğinde meydana gelen zarar ekspertiz işlemiyle incelenir. Eksper raporu, hasarın niteliğinin ve tutarının belirlenmesine yardımcı olur.