TEST SÜRÜŞÜNDE KAZA OLURSA SİGORTA HASARI KİM ÖDER?

Test sürüşünde meydana gelen kazada hasarın hangi sigortadan karşılanacağı aracın kime ait olduğuna, aracın galeriye hangi amaçla bırakıldığına, kazada hangi tarafın zarar gördüğüne ve mevcut poliçelere göre değişir.

Galerinin veya otomobil bayisinin kendi demo aracında yapılan normal test sürüşünde üçüncü kişilere verilen zarar açısından aracın zorunlu trafik sigortası; demo aracın kendi hasarı açısından ise varsa uygun kasko poliçesi değerlendirilebilir.

Ancak müşteri tarafından satış, bakım, onarım veya gözetim amacıyla galeri ya da başka bir otomotiv işletmesine bırakılmış araçlarda Karayolları Trafik Kanunu'nun 104. maddesi nedeniyle farklı bir sorumluluk sistemi devreye girebilir.

Bayinin Kendi Demo Aracıyla Test Sürüşünde Kaza Olursa Ne Olur?

Araç otomobil bayisine veya galeriye ait bir test/demo aracıysa genel sigorta ayrımı şöyledir:

Karşı tarafa verilen zarar: Demo aracın trafik sigortası, kusur ve limitler dahilinde devreye girebilir.

Demo aracın kendi hasarı: Trafik sigortası ödeme yapmaz. Araç için düzenlenmiş kasko poliçesi varsa poliçe kapsamı değerlendirilir.

Trafik sigortası limitini aşan zarar: Varsa İhtiyari Mali Sorumluluk (İMM) teminatı veya sorumlu kişiler açısından ayrıca değerlendirilir.

2026 yılı trafik sigortası limitleri SEDDK tarafından araç ve zarar türüne göre ayrıca belirlenmiştir.

Test Sürüşü Yapan Müşteri Kusurluysa Kasko Öder mi?

Kasko poliçesinde test sürüşünü engelleyen bir sürücü/kullanım şartı bulunmuyorsa ve olay genel şartlardaki teminat dışı hallerden biri değilse aracın kendi hasarı kasko kapsamında değerlendirilebilir.

Kasko Genel Şartlarına göre çarpışma, bir cisme çarpma, devrilme gibi riskler temel kasko kapsamına girebilir. Ancak araç;

• Ehliyetsiz kişi tarafından,
• Yasal alkol sınırının üzerinde,
• Uyuşturucu etkisinde

kullanılıyorsa kasko kapsamı ortadan kalkabilir.

Ayrıca poliçenin belirli sürücülerle sınırlandırılmış olması sonucu değiştirebilir.

Bayi Test Sürüşünde Müşteriden Hasarı İsteyebilir mi?

Kazanın gerçekleşmiş olması, test sürüşü yapan müşterinin otomatik olarak aracın tüm masrafını ödemek zorunda olduğu anlamına gelmez.

Şunlara bakılması gerekir:

• Kazanın kusur oranı,
• Test sürüşü formu veya sözleşmesi,
• Aracın kasko kapsamı,
• Varsa kasko muafiyeti,
• Sürücünün sözleşmeye aykırı davranışı,
• Hasarın sigortadan tahsil edilip edilmediği.

Örneğin müşteri ehliyetli, alkolsüz ve bayinin açık izniyle normal test sürüşü yaparken kusurlu bir kaza yapmışsa bu durum ile aracı yetkisiz biçimde kullanması aynı şekilde değerlendirilmez.

Bayi tarafından müşteriye imzalatılan test sürüşü formundaki her hükmün de somut olaydan bağımsız biçimde otomatik olarak geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Müşterinin Aracı Galeriye Satış İçin Bırakılmışsa Durum Farklı mı?

Evet ve burada KTK 104 önemlidir.

Kanuna göre motorlu araçların;

• Gözetim,
• Onarım,
• Bakım,
• Alım-satım,
• Araçta değişiklik

veya benzeri amaçla bir otomotiv işletmesine bırakılması durumunda işletme, araç kendi sorumluluğundayken aracın sebep olduğu zararlardan işleten gibi sorumlu tutulur.

Bu durumda aracın asıl işleteni ile araç için normal zorunlu trafik sigortasını düzenleyen sigortacının sorumlu olmadığı da kanunda açıkça düzenlenmiştir.

Bu işletmeler kendilerine bırakılan araçları kapsayan ayrı bir zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.

Galerilerin Mesleki Faaliyet Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Nedir?

SEDDK Trafik Sigortası Genel Şartlarının Ek 4 bölümünde motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan işletmeler için özel düzenleme yer almaktadır.

Galeriler, servisler, garajlar ve benzeri işletmeler kendilerine bırakılan araçların sorumluluğunu belirli şartlar altında üstlenir.

Bu araç işletmenin sorumluluğundayken üçüncü kişilere zarar verirse söz konusu zorunlu mali sorumluluk sigortası, yürürlükteki limitler çerçevesinde devreye girebilir.

Bu sigorta aracın kendi hasarını otomatik olarak karşılayan kasko değildir. Üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğa yöneliktir.

Servisin Test Sürüşünde Kaza Olursa Ne Olur?

Örneğin aracınızı tamir için servise bıraktığınızı ve servis çalışanının onarım sonrası test sürüşü yaparken başka araca çarptığını düşünelim.

KTK 104'teki şartlar oluşuyorsa araç mesleki faaliyet nedeniyle servisin fiilî hakimiyetine geçtiği için işletme sahibi işleten gibi sorumlu olabilir. Yargıtay uygulamasında da bakım ve onarım amacıyla işletmeye bırakılmış aracın işletme sorumluluğundayken meydana getirdiği kazalarda KTK 104 değerlendirmesi yapılmaktadır.

Üçüncü kişilere verilen zarar ile servis için düzenlenmiş mesleki faaliyet zorunlu sorumluluk sigortası arasında bağlantı kurulabilir.

Aracın kendi zararının ise ayrıca kasko, işletmenin sorumluluğu ve varsa diğer poliçeler açısından değerlendirilmesi gerekir.

Test Sürüşünde Aracın Kendi Hasarını Hangi Sigorta Öder?

Zorunlu trafik sigortası genel olarak aracın kendi hasarını karşılamaz.

Araçta oluşan maddi zarar için;

1. Aracın kasko poliçesi,
2. Poliçedeki kullanım ve sürücü şartları,
3. Galeri/bayinin varsa ek sigortaları,
4. Test sürüşü yapan kişinin ve işletmenin hukuki sorumluluğu

birlikte değerlendirilir.

Koalay'ın Kasko ve Trafik Sigortası Arasındaki Fark rehberinde de trafik sigortasının üçüncü kişilerdeki, kaskonun ise poliçe kapsamındaki kendi araç hasarındaki rolü açıklanmaktadır.

Test Sürüşü Öncesinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Test sürüşüne başlamadan önce:

• Sürücü belgenizin uygun sınıfta olduğundan emin olun.
• Test sürüşü formunu okuyun.
• Araçtaki mevcut hasarları kontrol edin.
• Kasko veya hasar muafiyeti olup olmadığını sorun.
• Test sürüşü güzergâhına ilişkin talimatlara uyun.
• Aracı yalnız izin verilen kişi kullansın.
• Kaza halinde kimi aramanız gerektiğini öğrenin.

Özellikle yüksek değerli araçlarda “kaskosu vardır zaten” varsayımıyla hareket etmek yerine bayinin test aracı sigorta koşulları sorulabilir.