Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır ve Sigorta Karşılar Mı?

Trafik kazası sonrası araç tamir edilmiş olsa bile, ikinci el piyasa değerinde düşüş yaşanabilir. Çünkü hasar kaydı bulunan bir araç, onarım görmüş olsa dahi alıcı gözünde kazasız bir araca göre daha düşük değerde kabul edilir. İşte bu fark araç değer kaybı olarak adlandırılır.

Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konuların başında ise “Araç değer kaybı nasıl alınır?” ve “Araç değer kaybını sigorta karşılar mı?” soruları gelir. Bu yazıda araç değer kaybı başvuru sürecini, sigortanın hangi durumlarda ödeme yaptığını ve dikkat edilmesi gereken noktaları sade bir dille ele alıyoruz.

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, trafik kazası geçiren bir aracın onarıldıktan sonra ikinci el piyasasında yaşadığı değer düşüşüdür. Araç serviste tamir edilmiş, parçaları değiştirilmiş veya hasarı giderilmiş olabilir. Ancak geçmişinde kaza ve hasar kaydı oluştuğu için satış sırasında benzer özelliklerdeki kazasız araçlara göre daha düşük fiyata alıcı bulabilir.

Örneğin kazadan önce piyasa değeri 900.000 TL olan bir araç, kaza sonrası tamir edilse bile hasar kaydı nedeniyle 850.000 TL seviyesinde değerlendirilebilir. Aradaki bu fark, araç değer kaybı olarak kabul edilir.

Araç Değer Kaybını Sigorta Karşılar Mı?

Evet, araç değer kaybı belirli şartlar oluştuğunda sigorta tarafından karşılanabilir. Burada temel nokta, değer kaybı talebinin genellikle kazaya sebep olan kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasına yöneltilmesidir.

Yani kazada kusurlu olmayan ya da tamamen kusurlu sayılmayan araç sahibi, aracında oluşan değer kaybı için karşı tarafın trafik sigortasından ödeme talep edebilir. Güncel düzenlemeyle birlikte trafik sigortasında değer kaybı tazminatının maddi hasar süreciyle birlikte değerlendirilmesi ve ayrıca başvuru şartının kaldırılması hedeflenmiştir. SEDDK duyurusunda, değer kaybı tazminatının ek bir başvuru aranmaksızın maddi hasarla birlikte hesaplanıp ödenmesine yönelik düzenleme yapıldığı belirtilmektedir.

Kasko Araç Değer Kaybını Karşılar Mı?

Araç sahipleri değer kaybı konusunda çoğu zaman kasko ile trafik sigortasını karıştırabilir. Kasko sigortası, poliçe kapsamına göre kendi aracınızda oluşan hasarı karşılar. Ancak araç değer kaybı, çoğunlukla karşı tarafın kusuruna bağlı olarak oluşan bir zarar olduğu için talep genellikle karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına yapılır.

Kasko poliçelerinde özel ek teminatlar bulunabilir. Bu nedenle “Kasko değer kaybını öder mi?” sorusunun net cevabı, poliçenin kapsamına göre değişebilir. En doğru bilgi için kasko poliçesindeki özel şartlar ve teminat detayları kontrol edilmelidir.

Araç Değer Kaybı Kimler Tarafından Talep Edilebilir?

Araç değer kaybı talep edebilmek için bazı koşulların oluşması gerekir. Her kaza otomatik olarak değer kaybı ödemesi anlamına gelmez.

Kazada Tamamen Kusurlu Olmamak

Araç değer kaybı talebinde en önemli kriterlerden biri kusur oranıdır. Kazada yüzde 100 kusurlu olan taraf, kendi aracındaki değer kaybı için karşı tarafın trafik sigortasından ödeme talep edemez. Ancak kusur oranı daha düşükse, bu oran dikkate alınarak değer kaybı talebi değerlendirilebilir.

Araçta Değer Kaybına Neden Olan Hasar Oluşması

Her çizik, küçük göçük veya basit işlem değer kaybı oluşturmayabilir. Araçta ikinci el değerini etkileyen bir hasar meydana gelmiş olmalıdır. Özellikle kaporta, şasi, önemli mekanik parçalar veya değişen parçalar değer kaybı hesaplamasında etkili olabilir.

Hasarın Belgelenebilir Olması

Kaza tespit tutanağı, eksper raporu, onarım faturası, hasar fotoğrafları ve servis kayıtları gibi belgeler değer kaybı sürecinde önemlidir. SBM’nin trafik değer kaybı eksper atama kılavuzunda da eksper raporu, onarım faturası, hasar fotoğrafları ve onarım fotoğrafları gibi evrakların sürece dahil edilebildiği belirtilmektedir.

Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır?

Araç değer kaybı almak için izlenmesi gereken süreç, kazanın durumuna, hasar dosyasına ve sigorta şirketinin değerlendirmesine göre değişebilir. Ancak genel olarak aşağıdaki adımlar takip edilir.

1. Kaza Tespit Tutanağı Hazırlanır

Kaza sonrası ilk adım, kazanın resmi olarak kayıt altına alınmasıdır. Taraflar kendi aralarında anlaşabiliyorsa maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlenebilir. Yaralanma, kamu malına zarar, alkol şüphesi veya anlaşmazlık gibi durumlarda polis ya da jandarma çağrılması gerekir.

2. Hasar Dosyası Açılır

Kaza sonrası ilgili sigorta şirketine başvuru yapılarak hasar dosyası açılır. Hasar dosyası, aracın onarım sürecinin ve maddi zararların takip edildiği dosyadır. Güncel uygulamada maddi hasar başvurusunun değer kaybı talebini de kapsayacak şekilde ele alınması amaçlanmıştır. TRT Haber’in aktardığı düzenleme kapsamında, maddi hasarı inceleyen eksperin aynı raporda araç hasarını ve değer kaybını birlikte değerlendirmesi öngörülmektedir.

3. Eksper İncelemesi Yapılır

Sigorta eksperi, araçtaki hasarı, onarım sürecini, değişen veya tamir edilen parçaları ve aracın piyasa değerini inceler. Araç değer kaybı hesaplamasında aracın yaşı, modeli, kullanım durumu, hasarın niteliği, hasar geçmişi ve ikinci el piyasa özellikleri gibi kriterler dikkate alınabilir.

4. Gerekli Belgeler Sigorta Şirketine Sunulur

Başvuru sürecinde belgelerin eksiksiz hazırlanması, işlemlerin daha hızlı ilerlemesini sağlar. Eksik ya da hatalı bilgi verilmesi, tazminat sürecinin uzamasına veya olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir. SBM kılavuzunda da araç ve iletişim bilgilerinin doğru girilmesinin sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemli olduğu vurgulanmaktadır.

5. Sigorta Şirketinin Değerlendirmesi Beklenir

Sigorta şirketi, eksper raporu ve dosyadaki belgeler doğrultusunda değer kaybı tutarını değerlendirir. Güncel düzenlemede, hesaplanan değer kaybı tutarının nihai eksper raporu sonrasında hak sahibine bildirilmesi hedeflenmektedir.

6. Ödeme Yapılır veya İtiraz Süreci Başlatılır

Sigorta şirketi değer kaybı ödemesini kabul ederse, tazminat hak sahibine ödenir. Ancak teklif edilen tutar düşük bulunursa, başvuru reddedilirse ya da sürede yanıt verilmezse itiraz yolları değerlendirilebilir.

Araç Değer Kaybı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Araç değer kaybı sürecinde genellikle şu belgeler talep edilebilir:

Temel Belgeler

• Kaza tespit tutanağı veya polis/jandarma raporu
• Araç ruhsatı
• Sürücü belgesi
• Trafik sigortası poliçesi
• Hasar dosya numarası
• Eksper raporu
• Onarım faturası
• Hasar ve onarım fotoğrafları
• Araç sahibine ait kimlik bilgileri
• IBAN bilgisi
• Başvuru dilekçesi
• Varsa vekaletname

Belgeler sigorta şirketine, SBM sistemine veya uyuşmazlık durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılacak başvuruda kullanılabilir.

Araç Değer Kaybı Hesaplamasında Nelere Bakılır?

Araç değer kaybı hesaplanırken tek bir kritere göre karar verilmez. Araçla ve hasarla ilgili birçok detay birlikte değerlendirilir.

Aracın Marka ve Modeli

Bazı araç modellerinde ikinci el piyasası daha güçlüdür. Bu nedenle marka, model ve aracın pazardaki alıcı talebi değer kaybı hesabını etkileyebilir.

Aracın Yaşı ve Kilometresi

Yeni ve düşük kilometreli araçlarda değer kaybı daha belirgin olabilir. Daha eski ve yüksek kilometreli araçlarda ise değer kaybı tutarı farklı şekilde hesaplanabilir.

Hasarın Niteliği

Aracın hangi bölgesinin hasar aldığı önemlidir. Kaporta hasarı, mekanik hasar, şasi etkilenmesi veya parça değişimi gibi durumlar değer kaybı üzerinde farklı etki yaratabilir.

Daha Önceki Hasar Geçmişi

Araç daha önce aynı bölgeden hasar aldıysa, yeni kazaya bağlı değer kaybı hesaplaması değişebilir. Çünkü aracın geçmiş hasar kayıtları piyasa değerini zaten etkilemiş olabilir.

Onarım Kalitesi ve Kullanılan Parçalar

Aracın yetkili serviste mi özel serviste mi onarıldığı, hangi parçaların değiştiği ve onarımın nasıl yapıldığı da değerlendirmede rol oynayabilir.

Araç Değer Kaybı Hangi Durumlarda Alınamayabilir?

Araç değer kaybı talebi bazı durumlarda reddedilebilir ya da ödeme tutarı beklenenden düşük çıkabilir.

Sürücünün Kazada Tamamen Kusurlu Olması

Kazada tamamen kusurlu olan taraf, kendi aracındaki değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından talep edemez.

Hasarın Değer Kaybı Oluşturmayacak Düzeyde Olması

Çok küçük, yüzeysel veya aracın ikinci el değerini etkilemeyen işlemler için değer kaybı oluşmadığı değerlendirilebilir.

Belgelerin Eksik veya Hatalı Olması

Kaza tutanağı, eksper raporu, fatura veya fotoğraf gibi belgelerde eksiklik olması süreci zorlaştırabilir.

Aynı Bölgeden Önceki Hasar Kaydının Bulunması

Araç daha önce aynı bölgeden hasar gördüyse, yeni kazaya bağlı değer kaybı hesaplamasında indirim yapılabilir veya talep reddedilebilir.

Sigorta Şirketi Değer Kaybı Ödemezse Ne Yapılır?

Sigorta şirketi değer kaybı talebini reddederse, eksik ödeme yaparsa ya da süresi içinde yanıt vermezse hak sahibi itiraz yoluna gidebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvuru

Uyuşmazlık durumunda başvurulabilecek yollardan biri Sigorta Tahkim Komisyonu’dur. Komisyonun online işlemler sayfasında başvuru sorgulama, online başvuru, itiraz başvurusu ve belge gönderimi gibi işlemler yapılabilmektedir.

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuruda, sigorta şirketine yapılan müracaat yazısı, şirketin olumsuz cevap yazısı veya trafik sigortasında 15 gün sonunda cevap verilmediğini gösteren belgeler istenebilmektedir.

Dava Yoluna Başvuru

Sigorta tahkimi dışında, şartlara göre dava yolu da değerlendirilebilir. Bu aşamada hukuki destek almak, özellikle yüksek tutarlı hasarlarda ve kusur oranı tartışmalı dosyalarda daha sağlıklı olabilir.

Araç Değer Kaybı Ne Kadar Sürede Alınır?

Araç değer kaybı ödeme süresi dosyanın kapsamına, eksper raporunun tamamlanmasına, sigorta şirketinin değerlendirme hızına ve belgelerin eksiksiz olup olmamasına göre değişir. Basit ve belgeleri tam olan dosyalarda süreç daha hızlı ilerleyebilirken, kusur oranı itirazı, eksik belge, eksper raporu uyuşmazlığı veya ödeme tutarı anlaşmazlığı süreci uzatabilir.

Araç Değer Kaybı Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Araç değer kaybı alabilmek için sürecin doğru yürütülmesi önemlidir. Yanlış ya da eksik başvuru, ödemenin gecikmesine veya talebin reddedilmesine neden olabilir.

Bilgilerin Doğru Girildiğinden Emin Olun

Araç bilgileri, hasar dosyası, iletişim bilgileri ve IBAN gibi detaylar eksiksiz olmalıdır. Yanlış bilgi verilmesi sürecin uzamasına yol açabilir.

Belgeleri Saklayın

Kaza tutanağı, servis faturası, fotoğraflar, eksper raporu ve sigorta şirketiyle yapılan yazışmalar mutlaka saklanmalıdır.

Aracı Kurumlara Karşı Dikkatli Olun

Değer kaybı başvurusu için yüksek komisyon isteyen aracı yapılara karşı dikkatli olunmalıdır. Güncel düzenlemelerle sürecin sigorta şirketleri ve eksper raporları üzerinden daha doğrudan yürütülmesi amaçlanmaktadır.

Ödeme Tutarını Kontrol Edin

Sigorta şirketi tarafından bildirilen değer kaybı tutarı, aracın gerçek piyasa koşullarıyla uyumlu olmayabilir. Böyle bir durumda itiraz hakkı değerlendirilebilir.