Trafik Kazası Kusur Oranı Sorgulama (52/1-a, 53/1-b, 57/1-a Maddeleri)

Trafik kazası kusur oranı, kazaya karışan sürücülerin olayın meydana gelmesindeki sorumluluk payını gösterir. Bu oran, özellikle zorunlu trafik sigortası, kasko, araç hasar ödemesi, değer kaybı başvurusu ve tazminat süreçleri açısından oldukça önemlidir.

Bir kazada taraflardan biri tamamen kusurlu olabilir, taraflar eşit kusurlu sayılabilir ya da bir sürücü diğerine göre daha düşük kusur oranına sahip olabilir. Ancak kusur oranı yalnızca ceza maddesine bakılarak otomatik şekilde belirlenmez. Kazanın oluş şekli, araçların konumu, yol durumu, trafik işaretleri, sürücü beyanları, fotoğraflar ve kaza tespit tutanağı birlikte değerlendirilir.

Trafik Kazası Kusur Oranı Sorgulama Nasıl Yapılır?

Trafik kazası kusur oranı sorgulama işlemi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yani SBM üzerinden yapılabilir. Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanakları sigorta şirketlerine iletilir. Sigorta şirketleri, tutanak ve fotoğrafları elektronik ortamda SBM’ye aktarır. SBM’nin açıklamasına göre tutanak sisteme girildikten sonra sigorta şirketleri 3 iş günü içinde kusur oranı değerlendirmesi yapar; mutabakat sağlanamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na iletilir.

Kusur Oranı Sorgulama Adımları

Trafik kazası kusur oranını sorgulamak için SBM’nin “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” ekranı kullanılabilir. Bu ekrandan plaka, poliçe veya kimlik bilgileriyle dosya durumu kontrol edilebilir.

Sorgulama sırasında genellikle şu bilgiler istenir:

• Araç plakası
• T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası
• Poliçe bilgileri
• Kaza tarihi
• Tutanak bilgileri

Dosya sonuçlandığında taraflara SMS veya e-posta yoluyla bilgilendirme yapılabilir. SBM, sigortalıların kusur oranlarını kendi internet sitesindeki “Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” adımından öğrenebileceğini belirtmektedir.

Kusur Oranı Yüzde Kaç Olur?

Trafik kazalarında kusur oranı genellikle %0, %50 veya %100 şeklinde değerlendirilebilir. SBM’nin kaza tespit tutanağı sürecinde şirketlerin her araç için %0, %50 ve %100 oranlarıyla değerlendirme yaptığı belirtilir.

Ancak uygulamada bazı dosyalarda bilirkişi, sigorta, tahkim veya mahkeme süreçlerinde %25 - %75 gibi farklı değerlendirmeler de gündeme gelebilir. Bu nedenle “52/1-a yazıyorsa kesin %25 kusurludur” ya da “53/1-b yazıyorsa kesin %100 kusurludur” gibi net bir yorum yapmak her zaman doğru değildir.

Kusur oranı, kazadaki diğer tarafın da hangi kuralı ihlal ettiğine göre değişebilir. Örneğin bir sürücü sola dönüş kuralını ihlal etmiş olabilir; ancak karşı taraf da hızını yol şartlarına göre ayarlamamışsa kusur dağılımı farklı değerlendirilebilir.

52/1-a Kusur Maddesi Nedir?

52/1-a maddesi, sürücünün bazı riskli noktalara yaklaşırken hızını azaltması gerektiğini ifade eder. Karayolları Trafik Kanunu’nun 52. maddesine göre sürücüler; kavşaklara, dönemeçlere, tepe üstlerine, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken ya da yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak zorundadır.

52/1-a Ne Anlama Gelir?

52/1-a, basit anlatımla “tehlikeli veya dikkat gerektiren bir noktaya yaklaşırken hızını düşürmemek” anlamına gelir.

Bu madde şu durumlarda karşınıza çıkabilir:

• Kavşağa hızlı girmek
• Yaya geçidine yaklaşırken yavaşlamamak
• Viraja yüksek hızla girmek
• Tünel, köprü veya dar geçitte hızını azaltmamak
• Yol çalışması olan bölgede hızını düşürmemek
• Görüş mesafesi kısıtlı alanda dikkatli sürmemek

Örneğin bir sürücü kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığı için başka bir araçla çarpışırsa, kaza tutanağında 52/1-a maddesi yer alabilir.

52/1-a Kusur Oranı Nasıl Değerlendirilir?

52/1-a maddesi çoğu zaman kazanın oluşumunda hız ve dikkat eksikliği unsurunu gösterir. Ancak bu maddenin tek başına yazılmış olması, sürücünün otomatik olarak tamamen kusurlu olduğu anlamına gelmez.

Kazanın oluş şekline göre 52/1-a ihlali, karşı tarafın yaptığı başka bir ihlalle birlikte değerlendirilebilir. Örneğin karşı taraf kırmızı ışıkta geçmişse, 52/1-a maddesi bulunan sürücünün kusur oranı farklılaşabilir.

53/1-b Kusur Maddesi Nedir?

53/1-b maddesi, sola dönüş kurallarına uymamakla ilgilidir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 53. maddesine göre sola dönecek sürücüler; sola dönüş işareti vermek, yolun soluna yaklaşmak, hızını azaltmak, dönüşe başlamadan önce sağdan gelen araçlara geçiş hakkı vermek ve karşıdan gelen araçların geçmesini beklemek zorundadır.

53/1-b Ne Anlama Gelir?

53/1-b, “sola dönüş yaparken kurallara uygun davranmamak” anlamına gelir.

Bu madde genellikle şu durumlarda gündeme gelir:

• Sola dönüş sinyali vermeden dönmek
• Dönüş öncesi uygun şeride geçmemek
• Karşıdan gelen aracı beklemeden dönüş yapmak
• Sağdan gelen araçlara geçiş hakkı vermemek
• Geniş kavis yerine hatalı açıyla dönüş yapmak
• Dönüş sırasında arkadan gelen veya sola dönecek diğer araçları engellemek

Örneğin bir sürücü kavşakta sola dönerken karşı yönden gelen aracın geçmesini beklemeden dönüş yaparsa ve çarpışma meydana gelirse, kaza tutanağında 53/1-b maddesi yer alabilir.

53/1-b Kusur Oranı Nasıl Değerlendirilir?

53/1-b maddesi, özellikle kavşak ve dönüş kazalarında sık karşılaşılan kusur maddelerinden biridir. Çünkü sola dönüş, trafik içinde dikkat ve geçiş hakkı kontrolü gerektiren riskli manevralardan biridir.

Ancak burada da tek başına madde koduna bakmak yeterli değildir. Karşı tarafın hızı, şeridi, trafik ışığına uyup uymadığı, yol işaretleri ve kavşak düzeni birlikte incelenir.

57/1-a Kusur Maddesi Nedir?

57/1-a maddesi, kavşaklarda geçiş hakkı ve dikkat yükümlülüğüyle ilgilidir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 57. maddesine göre kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşak şartlarına uygun şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak ve geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkân vermek zorundadır.

57/1-a Ne Anlama Gelir?

57/1-a, “kavşağa yaklaşırken yeterince dikkatli olmamak veya geçiş hakkı olan araca yol vermemek” anlamına gelir.

Bu madde şu durumlarda karşınıza çıkabilir:

• Kavşağa kontrolsüz girmek
• Geçiş hakkı olan araca yol vermemek
• Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak
• Trafik işaretlerini dikkate almamak
• Dikkatsiz şekilde kavşak içine girmek
• Ana yol veya tali yol ayrımına dikkat etmemek

Örneğin bir sürücü kavşağa yaklaşırken hızını düşürmez, geçiş hakkı olan aracı fark etmez ve kazaya sebep olursa 57/1-a maddesiyle kusurlu değerlendirilebilir.

57/1-a Kusur Oranı Nasıl Değerlendirilir?

57/1-a maddesi genellikle kavşak kazalarında önemli bir değerlendirme unsurudur. Çünkü kavşaklarda geçiş hakkı kurallarına uymamak kazanın doğrudan nedeni olabilir.

Ancak kazada diğer sürücünün de kural ihlali yapıp yapmadığı önemlidir. Örneğin diğer araç hız sınırını aşmış, kırmızı ışıkta geçmiş veya hatalı şerit kullanmışsa kusur oranı tek taraflı değerlendirilmez.

52/1-a, 53/1-b ve 57/1-a Arasındaki Farklar

Bu üç madde birbirine benzese de aslında farklı trafik davranışlarını ifade eder.

52/1-a daha çok hız ve dikkat, 53/1-b sola dönüş manevrası, 57/1-a ise kavşakta geçiş hakkı ile ilgilidir.

Kusur Oranı Sigorta Ödemesini Nasıl Etkiler?

Trafik kazasında kusur oranı, sigorta ödemesinin nasıl yapılacağını doğrudan etkiler. Eğer sürücü tamamen kusurluysa, karşı tarafın zararları kendi trafik sigortası tarafından poliçe limitleri dahilinde karşılanabilir. Sürücü kusursuzsa, kendi zararını karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilir.

Kusur oranı özellikle şu işlemlerde önemlidir:

• Araç hasar bedeli ödemesi
• Araç değer kaybı başvurusu
• Trafik sigortası hasar süreci
• Kasko hasar dosyası
• Tazminat talepleri
• Rücu işlemleri

Örneğin kazada %50 kusurlu bulunan bir sürücünün, karşı tarafın zararından kendi kusuru oranında sorumlu olması beklenir. Bu nedenle kusur oranı, yalnızca tutanakta yazan teknik bir detay değil, maddi sonuçları olan önemli bir değerlendirmedir.

Kaza Tespit Tutanağında Madde Yazması Ne Anlama Gelir?

Kaza tespit tutanağında 52/1-a, 53/1-b veya 57/1-a gibi maddelerin yazması, kazadaki ihlal türünü gösterir. Ancak bu madde, tek başına nihai kusur oranı anlamına gelmez.

Örneğin tutanakta 53/1-b yazıyorsa bu, sürücünün sola dönüş kurallarını ihlal ettiği yönünde bir değerlendirme olduğunu gösterir. Fakat nihai kusur oranı, sigorta şirketlerinin ve gerekirse Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’nun incelemesiyle belirlenir.

Kusur Oranına İtiraz Edilebilir mi?

Evet, kusur oranına itiraz edilebilir. SBM’nin açıklamasına göre şirketler arası mutabakatla sonuçlanan kusur oranlarına itiraz etmek isteyen sigortalılar, yeni ek belgelerle birlikte 5 gün içinde sigorta şirketine başvurabilir. Eğer itiraz süresi içinde başvuru yapılmazsa veya başvuru sonucu yeterli görülmezse, uyuşmazlık Tahkim Komisyonu veya özel hukuk yollarıyla çözülebilir.

Kusur Oranına İtiraz İçin Hangi Belgeler Gerekir?

İtiraz sürecinde belge sunmak önemlidir. Çünkü kusur oranı yalnızca beyana göre değil, delillere göre yeniden değerlendirilebilir.

İtirazda kullanılabilecek belgeler şunlardır:

• Kaza yeri fotoğrafları
• Araç hasar fotoğrafları
• Kamera kayıtları
• Mobese veya güvenlik kamerası görüntüleri
• Tanık beyanları
• Trafik levhası ve yol işaretlerini gösteren fotoğraflar
• Eksik veya hatalı düzenlenmiş tutanak bilgileri
• Eksper raporu
• Polis veya jandarma tutanağı

Özellikle kavşak kazalarında trafik ışıkları, yol çizgileri, ana yol-tali yol durumu ve aracın çarpışma noktası kusur değerlendirmesinde belirleyici olabilir.

Kaza Sonrası Kusur Oranı İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Kaza sonrası panikle tutanak doldurmak veya fotoğraf çekmeden olay yerinden ayrılmak, kusur değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle maddi hasarlı kazalarda mümkünse olay yerinin net şekilde belgelenmesi gerekir.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Araçların kaza sonrası konumunu fotoğraflayın.
• Yol levhalarını ve trafik ışıklarını çekin.
• Hasar alanlarını farklı açılardan belgeleyin.
• Kaza saatini ve konumunu not edin.
• Tutanakta olayın oluş şeklini açık yazın.
• Karşı tarafın beyanını dikkatle okuyun.
• Eksik veya hatalı bilgi varsa tutanağı imzalamadan önce düzeltin.

Bu adımlar, özellikle 52/1-a, 53/1-b ve 57/1-a gibi yorum gerektiren maddelerde daha sağlıklı değerlendirme yapılmasına yardımcı olur.